Kusma, mide içeriğinin ağız yoluyla dışarı atılmasıdır; farklı yaşlarda ve çeşitli nedenlerle görülebilir. Aşağıda kusmanın temel tanımı, sık nedenleri, acil belirtiler ve hangi uzmanlıklara başvurulacağına dair genel bilgilere yer verilmiştir. Bu bilgiler tanı veya kişiselleştirilmiş tedavi yerine yönlendirme amaçlıdır.
Kusma, merkezi sinir sistemi ile sindirim sisteminin etkileşimi sonucu ortaya çıkan bir reflekstir. Bulantı genellikle kusmayı izleyebilir ama her bulantı kusma ile sonuçlanmaz. Kusma; mide, bağırsak, beyin, iç kulak (denge sistemi) ve metabolik dengesizlikler gibi birçok farklı sistemin etkilenmesine bağlı olarak gelişebilir. Regürjitasyon (yiyeceklerin ağıza geri gelmesi) ile karıştırılmamalıdır; kusma aktif bir kasılma ve atım olayıdır.
Kusmanın sık görülen nedenleri arasında akut gastroenterit ve gıda kaynaklı zehirlenme, hamilelik kaynaklı hormon değişiklikleri, vestibüler (iç kulak) hastalıklar, bazı sistemik enfeksiyonlar, migren ve merkezi sinir sistemi sorunları, ilaç yan etkileri, metabolik bozukluklar ve bağırsak tıkanıklığı gibi cerrahi nedenler sayılabilir. Ayrıca anksiyete ve bazı kronik hastalık tabloları da kusma ile seyredebilir.
Aşağıdaki durumlar acil değerlendirme gerektirebilir: sürekli veya durdurulamayan kusma, güçsüzlük veya bilinç değişikliği, yüksek ateşle birlikte kusma, kanlı veya kahverengi (kahve telvesi gibi) kusma, şiddetli karın ağrısı, göğüs ağrısı eşlik ediyorsa, kafa travması sonrası başlayan kusma, çocuklarda idrar çıkışının belirgin azalması ya da aşırı susuzluk belirtileri. Bu tür bulgular varsa en yakın acil servise başvurulması uygundur.
İlk başvurular genellikle aile hekimliği veya acil serviste yapılır. Değerlendirme sırasında öykü, fizik muayene ve gerekirse temel laboratuvar ve görüntüleme tetkikleri istenebilir. İleri değerlendirme gerektiren vakalarda gastroenteroloji, çocuk sağlığı ve hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları, nöroloji veya kadın doğum gibi ilgili branşlara yönlendirme yapılabilir. Uzmanlık seçimi kusmanın nedenine, eşlik eden bulgulara ve hastanın yaşına göre değişir.
Çocuklar, gebeler ve yaşlılar kusmada daha hızlı sıvı-elektrolit dengesizliği riski taşır. Gebelikte özellikle erken dönem kusma sık görülür; ancak şiddetli ve kilo kaybı ile seyreden durumlarda mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir. Küçük çocuklarda kusma ve ishal birlikteliği dehidrasyon riskini artırır; yaşlılarda ise eşlik eden kronik hastalıklar komplikasyon riskini yükseltebilir. Bu gruplarda belirtiler hızlıca değerlendirilmelidir.
Merhaba ❤️
Şikayetini yaz
Saniyeler içinde cevaplayalım
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir. BETA
