Safra kesesi iltihabı (kolesistit) nedir?

Safra kesesi iltihabı, safra kesesinde oluşan iltihaplanmadır ve çoğunlukla safra taşlarıyla ilişkili olabilir. Akut ve kronik formları vardır; akut form ani başlayan ve daha belirgin şikayetlere yol açan bir tablo olabilir.

• Genellikle safra kesesi çıkışının etkilenmesi ile ilişkilidir.
• Akut olanı ani semptomlarla, kronik olanı tekrarlayan yakınmalarla seyredebilir.

En sık görülen yakınmalar sağ üst karın veya üst karın/alt göğüs bölgesinde ağrı, bulantı ve kusmadır. Ateş veya sarılık eşlik edebilir. Bazı bulgular acil değerlendirme gerektirir.

• Süregelen veya giderek artan sağ üst karın ağrısı
• Bulantı ve kusma
• Ateş ve titreme
• Ciltte veya gözlerde sararma, koyu idrar veya soluk renkli dışkı

Acil uyarılar: 6 saatten uzun süren şiddetli ağrı, yüksek ateş ile titreme, bayılma hissi veya belirgin sarılık durumunda derhal acil servise başvurun.

Tanı genellikle öykü ve fizik muayene ile başlar; ardından kan testleri ve görüntüleme kullanılabilir. Bu testler hastanın durumuna ve şikayetlerin şiddetine göre seçilir.

• Kan testleri: enfeksiyon göstergeleri ve karaciğer fonksiyon testleri değerlendirilir.
• Görüntüleme: ilk tercih genellikle karın ultrasonudur; gerekirse ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Hangi testlerin gerekli olduğu muayeneye göre belirlenir; sonuçlar branşlar arası yönlendirme için kullanılır.

Başvurulacak yer şikayetlerin ciddiyetine bağlıdır. Acil belirtiler varsa Acil Servise, daha hafif ve yeni başlayan şikayetlerde önce Aile Hekimliği veya İç Hastalıkları polikliniğine başvurmak uygundur. Cerrahi değerlendirme veya ileri girişimler gerekebileceği için Genel Cerrahi ve gerektiğinde Gastroenteroloji ile koordinasyon olabilir.

• Acil ve şiddetli semptomlar: Acil Servis
• İlk değerlendirme ve yönlendirme: Aile Hekimliği veya İç Hastalıkları
• Cerrahi değerlendirme için: Genel Cerrahi
• Ana safra kanalında sorun şüphesi varsa: Gastroenteroloji

İlk adım muayene ve gerekli testlerin yapılmasıdır; destekleyici olarak dinlenme, sıvı alımı ve belirtilerin takibi genel bilgi amaçlı önerilerdir.