Tetikleyicilerle artan sabah öksürüğü hangi hastalıklar olabilir?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri varsa derhal acil servise başvurun veya acil sağlık hizmeti çağırın.

• Şiddetli nefes darlığı, konuşamama veya morarma (siyanoz)
• Balgamda kan (hemoptizi)
• Yüksek ateş ile birlikte gece terlemesi ve belirgin kilo kaybı
• Bilinç kaybı, bayılma ya da şiddetli baş dönmesi

Tetikleyicilerle artan ve sabahları yoğunlaşan öksürükte akla gelen tanı kategorileri şunlardır. Bu liste tanı koymaz; kesin değerlendirme muayene ve test gerektirir.

• Astım veya egzersiz/soğukla tetiklenen bronş aşırı duyarlılığı
• Alerjik rinit ve geniz akıntısına bağlı öksürük
• Gastroözofageal reflü (GERD) nedeniyle geceden sabaha artan öksürük
• Kronik bronşit veya sigara kaynaklı hava yolu irritasyonu
• Enfeksiyonlar (akut veya kronik), tüberküloz şüphesi dahil

İlk değerlendirme ve yönlendirme için uygun uzmanlıklar aşağıdadır; çoğu durumda aile hekimi ilk adım olabilir.

• Aile Hekimliği (ilk değerlendirme, yönlendirme)
• Göğüs Hastalıkları (solunum yakınmaları ve test yönlendirmesi)
• Alerji ve İmmünoloji (alerjik tetkik ve değerlendirme gerekiyorsa)
• Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (ergen hasta için pediatrik değerlendirme)
• Kulak Burun Boğaz (geniz akıntısı ve sinüs değerlendirmesi gerekirse)

Hekim öykü ve muayene sonrası uygun testleri isteyebilir. Aşağıdakiler sık kullanılan değerlendirme yöntemleridir.

• Spirometri ve gerekirse egzersiz provokasyon testi veya PEF takibi
• FeNO (hava yolu inflamasyonunu değerlendirmek için kullanılabilir)
• Akciğer grafisi (gerekirse)
• Tam kan sayımı ve CRP gibi temel kan testleri
• Alerji testleri (cilt veya kan testi) gerektiğinde
• Tüberküloz şüphesi olduğunda TST/IGRA ve gerekirse balgam incelemesi
• KBB muayenesi ve gerektiğinde sinüs görüntülemesi

Aşağıdaki önlemler tıbbi değerlendirme yerine geçmez ama bazı yakınmaları azaltmaya yardımcı olabilir.

• Mümkünse soğuk, tozlu ve dumanlı ortamlardan uzak durun; evde düzenli temizlik ve havalandırma sağlayın
• Sigara ve pasif duman maruziyeti öksürüğü kötüleştirebilir; bırakma veya azaltma seçeneklerini sağlık profesyoneliyle görüşün
• Yeterli sıvı alın ve gece yakınmaları varsa yatış pozisyonu ile ilgili genel önlemleri doktorunuzla konuşun
• Burun akıntısı/alerji şüphesi varsa tuzlu suyla nazal yıkama destekleyici olabilir
• Belirtiler şiddetlenirse, gece uyku bölünmesi oluyorsa veya yeni kırmızı bayraklar ortaya çıkarsa tıbbi değerlendeme başvurun

Bu bilgiler genel bilgi amaçlıdır ve tanı/tedavi yerine geçmez.