Öksürük, solunum yollarını tahriş eden maddelerin temizlenmesine yardımcı olan yaygın bir reflekstir. Akut, subakut veya kronik olabilir; nedenleri enfeksiyonlardan alerjiye ve kronik hastalıklara kadar değişir. Bu sayfada öksürüğün olası nedenleri, eşlik eden bulgular ve hangi durumlarda sağlık kuruluşuna başvurmanız gerektiği hakkında genel bilgiler bulabilirsiniz.
Sık görülen nedenler
Öksürük çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. En sık karşılaşılanlar üst solunum yolu enfeksiyonları (soğuk algınlığı, grip), akut bronşit ve sinüzit gibi enfeksiyonlardır. Astım ve alerjik rinit de öksürüğe neden olabilir. Sigara kullanımı, kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH) ve gastroözofageal reflü gibi kronik durumlar da sürekli öksürük ile seyredebilir. Çocuklarda viral enfeksiyonlar daha sık neden olurken, bebeklerde yabancı cisim aspirasyonu ekonomik önem taşıyabilir.
Öksürük türleri ve ne ifade eder
Öksürük sürelerine göre değerlendirilebilir: akut öksürük genellikle üç hafta içinde düzelir; subakut 3–8 hafta arasıdır; kronik öksürük yetişkinlerde 8 haftadan uzun sürer. Ayrıca balgamlı (ürünüf) ve kuru (non-ürünüf) öksürük ayrımı yapılır; balgam varlığı enfeksiyon veya kronik bronşit gibi durumları düşündürebilir. Öksürüğün gece artması, egzersizle tetiklenmesi veya belirli pozisyonlarda kötüleşmesi altta yatan farklı nedenlere işaret edebilir.
Eşlik eden belirtiler ve acil durum işaretleri
Bazı eşlik eden bulgular aciliyet gerektirebilir. Nefes darlığı, göğüs ağrısı, yüksek ateş, kanlı balgam, morarma, bilinç bulanıklığı veya hızlı kötüleşme durumlarında acil sağlık hizmetlerine başvurulmalıdır. Ayrıca çocuklarda solunum sıkıntısı, beslenme güçlüğü veya ciltte çökme gibiyse hızlı değerlendirme gerekebilir. Bu sayfa genel bilgi amaçlıdır; acil semptomlar varsa sağlık kuruluşuna başvurun.
Hangi tıp dallarına başvurulmalı?
İlk değerlendirme için Aile Hekimliği sıklıkla uygun bir başlangıçtır; gerekirse hasta Göğüs Hastalıkları (Pulmonoloji), Kulak Burun Boğaz, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Allerji ve İmmünoloji veya Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümlerine yönlendirilebilir. Hangi branşın daha uygun olduğu semptomların süresine, eşlik eden bulgulara ve yaşa göre değişir; örneğin kronik veya tekrarlayan vakalarda Göğüs Hastalıkları ve Allerji değerlendirmesi sıkça gereklidir.
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir.