Eklem şişliği (şişmiş eklem), diz, ayak bileği, el bilekleri, parmak veya diğer eklemlerde gözlenen dolgunluk, büyüme ya da ödem hissidir. Bu sayfada şişliğin sık görülen nedenleri, tanı yaklaşımları ve hangi tıp dallarına başvurulabileceği hakkında genel bilgiler verilmektedir. Kişiye özel tanı ve tedavi için bir sağlık kuruluşuna başvurun; acil belirtiler varsa acil servise yönelin.
Yaygın nedenler
Eklem şişliğine yol açan pek çok durum vardır. En sık görülen nedenler arasında travma ve yaralanma sonrası eklem içi kanama veya sıvı birikimi, osteoartrit ve romatoid artrit gibi kronik iltihabi durumlar, gut ve pseudogut gibi kristal kaynaklı artritler, bursit ve tendon iltihabı, ayrıca eklem enfeksiyonları (septic artrit) sayılabilir. Bazı sistemik inflamatuar hastalıklar veya metabolik durumlar da eklem şişliğine neden olabilir.
Belirtiler ve acil işaretler
Şişliğe eşlik edebilecek bulgular; ağrı, eklemde hareket kısıtlılığı, kızarıklık, dokunma hassasiyeti ve bazen ateş olabilir. Ani başlayan, çok şiddetli ağrı, hızla artan kızarıklık, yüksek ateş, eklemde ısı artışı veya eklemde fonksiyon kaybı acil değerlendirme gerektirebilir. Bu tür belirtiler varsa en yakın sağlık kuruluşuna veya acil servise başvurulmalıdır.
Tanıda uygulanabilecek genel yaklaşımlar
Tanı genellikle dikkatli bir fizik muayene ile başlar. Gerekirse görüntüleme yöntemleri (röntgen, ultrason, manyetik rezonans) eklem yapısını ve sıvı birikimini değerlendirmek için kullanılır. Eklem sıvısı alınarak mikroskopik inceleme, kültür veya kristal analizi yapılabilir; kan testleri inflamasyon belirteçleri veya romatizmal göstergeler hakkında bilgi verebilir. Hangi testlerin gerekli olduğuna sağlık profesyoneli karar verir.
Hangi uzmanlıklara başvurulmalı
İlk değerlendirme için Aile Hekimliği sıklıkla başvuru noktasıdır. Uzmanlık yönlendirmesi şişliğin olası nedenine bağlıdır: romatolojik nedenler için Romatoloji, travma veya cerrahi girişim gerektirebilecek durumlar için Ortopedi ve Travmatoloji, şüpheli eklem enfeksiyonlarında Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ya da acil servis; cilt bulguları eşlik ediyorsa Deri ve Zührevi Hastalıkları ilgili alanlardır. Fizik tedavi ve rehabilitasyon da fonksiyon kaybı sonrası destek sağlar.