Uzun süren ve vücudu yaygın etkileyen kaşıntı çok sayıda nedenden kaynaklanabilir. En sık görülen nedenler arasında kuru cilt, atopik egzama veya temizlik/malteş ürünleri gibi çevresel tetikleyiciler vardır. Ayrıca bazı ilaçlar, alerjik reaksiyonlar, metabolik veya karaciğer/ böbrek işlev bozuklukları gibi sistemik nedenler de kaşıntıya yol açabilir. Uyuz gibi bulaşıcı durumlar tipik bulgular verirse akla gelir; diğer durumlarda döküntü, kuruluk veya kabuklanma eşlik edebilir.
Aşağıdaki düşük riskli bakım yöntemleri birçok kişide kaşıntıyı azaltabilir. Bunlar tıbbi tedavinin yerine geçmez ama rahatlama sağlayabilir ve doktor ziyareti öncesi semptom yönetiminde yardımcı olabilir.
Ciddi belirtiler yoksa bu adımlar genelde güvenlidir; semptomlar düzelmiyorsa uzman değerlendirmesi gereklidir.
İki aydan uzun süren yaygın kaşıntı için Dermatoloji (Deri ve Zührevi Hastalıkları) ve Aile Hekimliği/İç Hastalıkları uzmanları uygun başlangıç noktalarıdır. Dermatolog cilt muayenesi ve gerekirse kazıntı/dermoskopi ile lokal nedenleri değerlendirebilir; Aile Hekimi veya İç Hastalıkları uzmanı sistemik hastalıkların araştırılması için yönlendirme ve temel tetkikler isteyebilir.
Kronik ve yaygın kaşıntıda bazen her iki branştan konsültasyon gerekir.
Kalıcı yaygın kaşıntıda değerlendirilmesi düşünülen tetkikler genelde kan temelli testlerdir; bunları hekiminiz değerlendirecektir. Uyuz şüphesi varsa tipik klinik bulguların varlığında dermatolog kontrolü önemlidir ve ev halkının durumu ile yatak-çamaşır hijyenine dikkat edilmelidir.
Spesifik ilaç veya uygulama önerileri için mutlaka uzman hekim veya eczacı yönlendirmesi alın.
Ilık duş, nazik parfümsüz temizleyici kullanma, duştan sonra hızla yoğun bir nemlendirici sürme, pamuklu giysi tercih etme, tırnakları kısa tutma ve soğuk kompres uygulama gibi düşük riskli önlemler çoğu kişide rahatlama sağlayabilir.
Uyuzdan şüpheleniyorsanız dermatoloji uzmanına başvurun; dermatolog muayene ve gerekirse cilt incelemesiyle tanıyı netleştirir. Evde yakın temaslıların durumu ve yatak-çamaşır temizliği önemlidir; uzman önerisiyle hijyen önlemleri uygulanmalıdır.
Uzun süreli yaygın kaşıntıda hekiminiz tam kan sayımı, demir göstergeleri (ferritin), tiroid fonksiyonları, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri ve açlık kan şekeri gibi temel tetkikleri değerlendirebilir; gerekirse ek testler istenebilir.
Benzer bir durum mu yaşıyorsunuz?
Belirtilerinizi anlatın; kendi durumunuza uygun sağlık adımını değerlendirelim.
Tanitedavi.com bir Biruni Teknopark projesidir. BETA