Empty sella (boş sella) nedir ve ne anlama gelir?

Empty sella, hipofiz bezinin yer aldığı kemiksel çukur olan sella turcica içinde hipofiz dokusunun düzleşmesi veya çevresinin beyin-omurilik sıvısıyla dolu görünmesiyle karakterize bir görüntüleme bulgusudur. Gerçekte hipofiz tamamen yok değildir; görüntüleme görünümü böyle tarif edilir.

• Genellikle manyetik rezonans görüntüleme (MR) ile tespit edilir.
• Klinik olarak çoğunlukla belirti vermez.
• İki tip olabilir: kısmi (parsiyel) veya tam (total) empty sella.

Bu başlık tanısal bir etiketten çok görüntüleme bulgusunu tanımlar.

Çoğu kişide herhangi bir şikâyet olmaz. Yine de bazı kişilerde aşağıdaki yakınmalar görülebilir; bunlar farklı nedenlerden de kaynaklanabilir ve kesin değerlendirme gerektirir.

• Tekrarlayan veya kronik baş ağrısı
• Görme alanı şikâyetleri veya görme bulanıklığı
• Enerji azalması, halsizlik veya adet düzensizlikleri gibi hormonal değişikliklere bağlı olabilecek belirtiler

Bu belirtiler doğrudan empty sella nedeniyle olmayabilir; bir hekimin değerlendirmesi gerekebilir.

Aşağıdaki durumlar acil değerlendirme gerektirir ve derhal acil sağlık hizmetlerine başvurulmalıdır:

• Ani ve belirgin görme kaybı veya çift görme
• Ani, şiddetli baş ağrısı
• Bayılma, bilinç kaybı ya da şiddetli baş dönmesi
• Aşırı susama ve sık idrara çıkma, ani güçsüzlük ya da şiddetli hormonal bozukluk belirtileri

Bu liste tamamlayıcı değildir; endişeniz varsa acil sağlık hizmetlerine başvurun.

Empty sella değerlendirmesinde birden fazla uzmanlık rol oynayabilir. Hangi uzmana başvuracağınız mevcut şikâyetlerinize ve görüntüleme raporuna bağlıdır.

• Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları: hormon değerlendirmesi ve takip için
• Radyoloji: MR bulgularının yorumlanması için
• Göz Hastalıkları (Oftalmoloji): görme şikâyeti veya görme alanı kaybı varsa
• Nöroloji: baş ağrısı veya nörolojik belirtiler varsa

İlk adım genelde semptomlara göre ilgili uzmanla görüşmektir.

Doktorunuz semptomlarınızı dinleyecek, fizik muayene yapacak ve gerekliyse bazı testler isteyecektir. Amaç görüntüleme bulgusunun klinik önemini belirlemek ve varsa hormon dengesizliklerini saptamaktır.

• Mevcut MR görüntüleri ve raporunun incelenmesi
• Görme alanı testi (göz muayenesi) gerekiyorsa uygulanabilir
• Endokrin değerlendirme: bazı hormon testleri istenebilir

Bu değerlendirme genel yönlendirme amaçlıdır; kişisel tanı ve yönetim için hekiminize danışın.