Görme alanında kayıp, bakarken algılanan görsel alanın tam ya da kısmi olarak azalması veya bir bölümünün görülmemesi durumudur. Bu sayfada belirtiler, olası nedenler, hangi uzmanların değerlendirebileceği, temel inceleme yöntemleri ve acil durum işaretleri hakkında genel bilgiler bulacaksınız.
Ne demek ve hangi belirtiler görülür
Görme alanında kayıp, çevresel (periferik) veya merkezi (oküler merkez civarı) alanlarda bölgesel azalma, görüntülerin eksik veya silik görünmesi şeklinde olabilir. Kimi kişilerde tek taraflı yarım alan kaybı (hemianopsi), kimi kişilerde ise bir bölgenin tam olarak görünmemesi söz konusudur. Eşlik eden belirtiler arasında çift görme, görme kesilmesi, ışığa duyarlılık, baş ağrısı veya göz ağrısı sayılabilir.
Olası nedenler ve hangi branşlar ilgilenir
Görme alanı kaybı çok sayıda farklı nedenden kaynaklanabilir; örneğin retina problemleri (retina yırtılması, ileri derecede glokom), optik sinir hastalıkları (optik nörit, optik sinir atrofi), beyin kaynaklı nedenler (inme/stroke, beyin tümörü, kafa travması) ve vasküler ya da inflamatuvar durumlar. İlk değerlendirme genellikle Göz Hastalıkları (Oftalmoloji) tarafından başlar; nörolojik nedenler için Nöroloji; enfeksiyon şüphesi varsa Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji veya ilgili uzmanlar devreye girebilir. Aile Hekimliği, yönlendirme ve takipte ilk başvurulacak yer olabilir.
Nasıl değerlendirilir — hangi testler yapılır
Değerlendirme göz muayenesi ile başlar; görme keskinliği ve görme alanı testi (perimetri) sık kullanılan yöntemlerdir. Fundus muayenesi, optik sinir değerlendirmesi ve gerekirse optik koherens tomografi (OCT) gibi görüntülemeler yapılabilir. Nörolojik bulgular varsa manyetik rezonans (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi beyin görüntüleme yöntemleri istenebilir. Bu testler hangi yapının etkilendiğini belirlemeye yardımcı olur ve uygun yönlendirme sağlar.
Ne zaman acil değerlendirme gerekebilir ve günlük yaşamda güvenlik
Görme kaybı aniden başladıysa, tek gözde ani şiddetli görme kaybı, şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu, kol-bacak güçsüzlüğü veya bilinç değişikliği eşlik ediyorsa acil servis veya acil tıp birimleri ile iletişime geçilmelidir. Günlük yaşamda güvenlik önemlidir: araç kullanmamak, tehlikeli makinelerden uzak durmak, merdiven ve trafik gibi riskli durumlarda yardım almak gerekir. Düşük görme rehabilitasyonu, görme yardımcıları ve mesleki rehabilitasyon seçenekleri bir uzmanın yönlendirmesiyle değerlendirilebilir.