Vajinal ağrı; keskin, yanma, batma veya kronik bir sızı şeklinde ortaya çıkabilir. Ağrının nedeni çok çeşitli olabilir; enfeksiyonlar, travma, hormonal değişiklikler veya cilt rahatsızlıkları gibi farklı alanlar değerlendirilmelidir. Aşağıda ağrının biçimleri, olası nedenleri, acil işaretler ve hangi uzmanlara başvurulacağı özetlenmiştir.
Vajinal ağrı nasıl tanımlanır?
Vajinal ağrı terimi, vajina kanalı içi ve çevresindeki dokulardan kaynaklanan farklı türde rahatsızlıkları kapsar. Ağrı aniden başlayıp kısa sürüyorsa akut, haftalar veya aylar boyunca devam ediyorsa kronik olarak tanımlanır. Ağrı tipi; yanma, batma, keskin veya sürekli sızı olabilir. İlişki sırasında (disparoni), idrar yaparken veya dinlenme halinde ortaya çıkabilir. Vulva (dış genital bölge) kaynaklı ağrı ile iç vajinal ağrı ayrılmalıdır; değerlendirme sırasında bu ayrım önem taşır.
Olası nedenler ve mekanizmalar
Vajinal ağrının arkasında birçok farklı mekanizma olabilir. Sık olası nedenler arasında; vajinal enfeksiyonlar (mantar, bakteriyel dengesizlikler, parazitler), cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (herpes gibi), vulvar dermatit ve diğer cilt hastalıkları, travma veya cerrahi sonrası hassasiyet, menopoz veya hormonal değişikliklere bağlı atrofi ve kronik pelvik ağrı sendromları (ör. vulvodini, vestibulit) bulunur. Ayrıca pelvik inflamatuar hastalık, endometriozis veya idrar yolları sorunları gibi pelvik kaynaklı hastalıklar da vajinal ağrıya yol açabilir.
Acil değerlendirme gerektiren işaretler
Bazı belirtiler acil değerlendirme gerektirir. Şiddetli karın ağrısı, yüksek ateş, yoğun vajinal kanama, bayılma, şok belirtileri (hızlı nabız, düşük tansiyon), gebelik sırasında başlayan yoğun ağrı veya kötü kokulu yoğun akıntı varlığında acil servise başvurulmalıdır. Bu tür bulgular acil müdahale gerektirebilecek durumlarla ilişkili olabilir; gebelik söz konusu ise derhal obstetrik görüş alınmalıdır.
Hangi uzmana başvurmalı ve hangi tetkikler düşünülebilir?
İlk değerlendirme genellikle jinekoloji veya aile hekimliği tarafından yapılır. Vulvar cilt bulguları ön plandaysa Dermatoloji, tekrarlayan veya kompleks enfeksiyonlarda Enfeksiyon Hastalıkları uzmanları yönlendirme yapabilir. Değerlendirme sırasında fizik muayene, spekulum muayenesi, vajinal akıntı smear veya kültür/PCR testleri, idrar testi ve gebelik testi sık kullanılan başlangıç tetkikleridir; gerekirse pelvik ultrason veya ileri görüntüleme düşünülebilir. Kesin tanı ve uygun yönlendirme için muayene sonrası uzman kararı önemlidir.
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir.