Tırnakların şekli ve yapısı zamanla değişebilir. Bu değişiklikler travma, enfeksiyon, cilt hastalıkları, beslenme eksiklikleri veya sistemik hastalıklara bağlı olabilir. Aşağıda genel bilgi ve uzman yönlendirmesi için dikkate alınması gereken noktalar yer almaktadır. Bu sayfa tanı veya kişiye özel tedavi önerisi içermez. Şiddetli ağrı, hızla yayılan enfeksiyon, yüksek ateş veya ani kötüleşme durumlarında acil sağlık hizmetine başvurun.
Tırnak şekli nasıl değişebilir ve yaygın nedenleri
Tırnaklarda kalınlaşma, incelme, çukurlaşma, kaşıklaşma (koilonychia), çatlama, derin çizgiler (Beau çizgileri) veya şekil bozulmaları görülebilir. Yaygın nedenler arasında tekrarlayan travma, onikomikoz gibi mantar enfeksiyonları, psoriazis ve diğer dermatolojik hastalıklar, kronik sistemik hastalıklar, beslenme yetersizlikleri (ör. demir eksikliği) ve genetik durumlar sayılabilir. Yaşlanma ve mesleksel maruziyetler de tırnak yapısını etkileyebilir.
Belirli şekil değişikliklerinin olası anlamları
Çukurlaşma (pitting) sıklıkla sedef hastalığı veya alopesi areata ile ilişkilidir. Kaşıklaşma (tırnağın ortası içe çökmesi) demir eksikliğiyle bağlantılı olabilir ama tek başına tanı koydurmaz. Kalınlaşma genellikle mantar enfeksiyonu, kronik travma veya sigara ve çevresel etkenlerle ilişkilidir. Beau çizgileri sistemik bir hastalık, yüksek ateş veya geçirilmiş ciddi bir stres sonrası tırnak büyümesinin durması sonucu ortaya çıkabilir. Renk ve doku değişiklikleri için kapsamlı değerlendirme gerekir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Tırnak değişikliği hafif ve stabil ise ilk değerlendirme aile hekimi veya dermatoloji tarafından yapılabilir. Aşağıdaki durumlarda daha hızlı uzman değerlendirmesi düşünülmelidir: ağrı, tırnak yatağından akıntı veya kanama, hızlı ilerleyen şekil bozukluğu, eşlik eden cilt lezyonları, sistemik semptomlar (ateş, kilo kaybı) veya günlük yaşamı etkileyen deformiteler. Ani ve şiddetli semptomlarda acil servise başvurun.
Değerlendirme yöntemleri ve hangi uzmanlıklar görev alır
İlk değerlendirme öykü ve fizik muayene ile başlar. Gerekirse tırnak örnekleri mikroskopi ve kültür için alınabilir, dermatoskopi ile görüntüleme yapılır. Laboratuvar incelemeleri (tam kan sayımı, ferritin, tiroid fonksiyon testleri gibi) sistemik nedenleri araştırmak için istenebilir. Dermatoloji sıkça başvurulan bir uzmandır; mantar şüphesi varsa Enfeksiyon Hastalıkları, sistemik bozukluk şüphesinde Endokrinoloji veya iç hastalıkları konsültasyonu gerekebilir.
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir.