Rektal dolgunluk hissi, makatta veya rektumda dolu, baskı, dışkılama ihtiyacı ya da tam boşaltamama duygusu olarak tanımlanabilir. Birçok farklı neden bu tür bir hisse yol açabilir; aşağıda olası nedenler, hangi uzmanlara başvurulabileceği ve dikkat edilmesi gereken acil durumlar özetlenmiştir.
Hissin özellikleri ve sık görülen nedenler
Bu his; sürekli ya da gelip giden, hafif rahatsızlıktan yoğun baskıya kadar değişebilir. Olası nedenler arasında kabızlık veya dışkı kalıntısı, hemoroid ve anal fissür gibi anal bölge sorunları, rektal inflamasyon (proktit), pelvik taban kas disfonksiyonu (anismus), rektal polip veya kitleler ile irritabl barsak sendromu gibi fonksiyonel bozukluklar sayılabilir. Hangi nedenin söz konusu olabileceği, eşlik eden belirtilere (kanama, ağrı, dışkılama alışkanlıklarındaki değişiklikler gibi) bağlıdır.
Hangi uzmana başvurulmalı ve değerlendirmede neler olabilir?
İlk değerlendirme genellikle bir birinci basamak hekimi veya dahiliye uzmanı tarafından yapılır; gerekirse gastroenteroloji veya kolorektal cerrahi uzmanına yönlendirme olur. Değerlendirme; öykü alınması, fizik muayene ve gerekirse anüs/rektum muayenesi ile başlar. Bazı olgularda anoskopi, sigmoidoskopi veya kolonoskopi, görüntüleme (pelvik MR, endoanal ultrason) ve laboratuvar testleri değerlendirme sürecinde yer alabilir. Hangi tetkiklerin uygun olduğuna uzman karar verir.
Günlük yaşamda yardımcı olabilecek genel yaklaşımlar
Rahatsızlığın türüne bağlı olarak tuvalet alışkanlıklarında düzenleme, yeterli sıvı alımı ve lif açısından zengin beslenme gibi genel yaşam düzenlemeleri rahatlama sağlayabilir. Tuvalet sırasında uzun süre oturmamak, ıkınmaktan kaçınmak ve ihtiyaç hissettiğinizde tuvalete gitmek gibi basit alışkanlık değişiklikleri fayda verebilir. Pelvik taban problemlerinde pelvik taban fizyoterapisi gibi uzman yönlendirmeleri düşünülür. Bu bilgiler genel yönlendirmedir; spesifik öneriler için uzman görüşü gereklidir.
Acil kabul edilebilecek belirtiler ve ne yapılmalı
Aşağıdaki durumlar acil veya hızlı değerlendirme gerektirebilir: yoğun rektal kanama, şiddetli karın veya makat ağrısı, yüksek ateş, bayılma veya baş dönmesi, ani yoğun dışkılama değişikliği ya da dışkı kaçırma. Bu tür bulgular varsa en yakın acil servise başvurulması veya acil tıbbi yardım istenmesi gerekir. Rutin şikayetlerde önce birinci basamak hekimine başvurmak uygun bir adım olacaktır.
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir.