Vajinal kandidiyaz, genellikle Candida türlerinin vajinal mukoza üzerinde aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Bu sayfada belirtiler, olası nedenler, hangi uzmanlara başvurulabileceği ve korunma önerileri hakkında genel bilgiler bulabilirsiniz.
Vajinal kandidiyaz nedir?
Vajinal kandidiyaz; vajinada normalde bulunan Candida mantarlarının belirli koşullar altında artmasıyla oluşur. En sık Candida albicans sorumlu olsa da diğer türler de rol oynayabilir. Bu durum genital bölgede lokal enfeksiyon bulgularına yol açar; sık görülür ve bazen tekrarlayıcı olabilir.
Belirtiler
En sık bildirilen yakınmalar arasında yoğun kaşıntı, beyaz ve peynirimsi akıntı (çoğunlukla kokusuz), vajinal ve vulvar kızarıklık, yanma hissi, cinsel ilişki veya idrar yaparken ağrı sayılabilir. Semptomların şiddeti kişiden kişiye değişir; bazı kişiler hafif yakınma hissederken bazılarında daha belirgin rahatsızlık oluşur.
Nedenler ve risk faktörleri
Vajinal kandidiyazı tetikleyebilecek faktörler arasında geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı, hormonal değişiklikler (özellikle gebelik), kontrolsüz diyabet, bağışıklık sistemi baskılanması, sık nemli kalan genital bölge ve sıkı, sentetik iç çamaşırı kullanımı sayılabilir. Cinsel ilişki bazı durumlarda belirtileri tetikleyebilir ancak her zaman cinsel yolla bulaşan hastalık olarak sınıflandırılmaz.
Tanı ve hangi uzmana başvurmalı
Tanı çoğunlukla klinik muayene ve gerekirse vajinal sürüntü örneğinin mikroskobik incelemesi veya kültürü ile desteklenir. Önce Aile Hekimliği veya Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanına başvurmak yaygındır. Tekrarlayan, ağır veya alışılmadık seyirli vakalarda Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji gibi ilgili uzmanlık dalları da yönlendirme yapabilir.
Korunma ve yaşam tarzı önerileri
Genel korunma önerileri arasında genital bölgeyi kuru ve temiz tutmak, pamuklu iç çamaşırı tercih etmek, uzun süre ıslak mayo ile kalmamaya özen göstermek ve gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınmak yer alır. Şeker hastalığı veya bağışıklık sistemiyle ilgili sorunlar varsa bunların kontrolü de önemlidir. Belirtiler şiddetliyse, yaygınse veya sık tekrarlıyorsa uzman görüşü almak en uygunudur. Ani, şiddetli ağrı, yüksek ateş veya ağır kanama gibi acil belirtiler varsa acil sağlık hizmetlerine başvurulması gerekir.