Uyku felci, uyanma ya da uykuya dalma sırasında kısa süreli olarak kas kontrollerinin kaybolmasıdır. Kişi bilinci açıkken hareket edememe, nefes güçlüğü hissi ve görsel/işitsel algılamalarda değişiklikler yaşayabilir. Aşağıda konunun nedenleri, sık görülen belirtiler, tetikleyiciler ve günlük yaşamda dikkat edilebilecek önlemlerle ilgili genel bilgiler yer almaktadır.
Uyku felci genellikle REM uykusuna geçiş veya REM uykusundan uyanma sırasında ortaya çıkar. Normal REM uykusunda vücut kasları geçici olarak gevşer; bu mekanizma REM döneminde hareketleri engelleyerek güvenlik sağlar. Uyku felcinde bilinç açıldığı halde kas kontrolü henüz geri dönmemiş olabilir. Bu durum çoğu zaman kısa süreli olup dakikalar içinde sonlanır.
En yaygın belirtiler arasında hareket edememe, konuşamama, göğüste baskı veya nefes alma zorluğu hissi, canlı hayal görme (hipnagogik/hipnopompik halüsinasyonlar) ve yoğun korku duygusu bulunur. Semptomlar kişiden kişiye değişir; bazı kişiler sadece geçici felç hissederken bazıları görsel ya da işitsel algı bozuklukları da yaşayabilir.
Uyku düzensizlikleri, uyku yoksunluğu, değişken vardiyalı çalışma, yoğun stres, alkol veya bazı maddelerin kullanımı ve düzensiz uyku pozisyonları uyku felci riskini artırabilir. Ayrıca bazı kişilerde genetik yatkınlık veya eşlik eden uyku bozuklukları rol oynayabilir. Kronik uyku problemleri ve psikolojik sıkıntılar tetikleyici olabilir.
Uyku hijyenine dikkat etmek, düzenli uyku saatleri belirlemek, uyku ortamını karanlık ve konforlu kılmak, kafein ve ağır alkolden kaçınmak gibi yaşam tarzı düzenlemeleri atak sıklığını azaltmaya yardımcı olabilir. Yine de bu bilgiler genel niteliktedir; şiddetli veya sık tekrarlayan belirtiler varsa uzman değerlendirmesi önemlidir.
Çoğu uyku felci atakları kısa süreli ve zararsızdır, ancak belirtiler sıklaşıyorsa, gündelik yaşamı etkiliyorsa veya uyku sırasında nefes almada ciddi güçlük, göğüs ağrısı, bayılma ya da ciddi nefes darlığı gibi acil belirtiler varsa acil sağlık hizmetlerine başvurulmalıdır. Uzun süreli veya yaşam kalitesini bozan yakınmalar için uyku tıbbı, nöroloji veya psikiyatri uzmanlarına danışmak yönlendirici olabilir.
Toplam 1 Soru
TanıTedavi’yi Google’da tercih ettiğiniz sağlık kaynaklarına ekleyin.
Tanitedavi.com bir Biruni Teknopark projesidir. BETA