Zona, suçiçeği virüsünün (varicella zoster) yeniden etkinleşmesi sonucu ortaya çıkan, genellikle vücudun bir bölgesini tek taraflı etkileyen bir viral döküntü ve sinir iltihabıdır. Bu sayfada belirtiler, risk faktörleri, tanı yaklaşımları, acil durum işaretleri ve hangi uzmanlıklara başvurabileceğiniz hakkında genel bilgi bulabilirsiniz.
Varicella zoster virüsü ilk enfeksiyon olarak suçiçeğine (varisella) yol açar; ilerleyen yıllarda virüs sinir köklerinde uyku halinde kalabilir. Yeniden aktive olduğunda deri boyunca ağrılı, kabarcıklı döküntülerle kendini gösterir. Hastalık genellikle tek bir sinir dağılımını (dermatom) tutar ve yaygınlığı, şiddeti ile seyrinde kişiden kişiye değişiklik gösterir.
Zona'nın erken belirtileri arasında zonaya özgü bölgede yanma, sızlama veya keskin ağrı yer alır; bunu daha sonra kırmızı deri lekeleri ve kabarcıklar takip eder. Kabarcıklar genellikle birkaç gün içinde kabuk bağlar. Bazı kişilerde döküntüyle birlikte ateş, baş ağrısı veya halsizlik görülebilir. Bazı vakalarda ağrı, döküntü iyileştikten sonra haftalar veya aylar sürebilir.
Zona, varicella zoster virüsünün yeniden aktivasyonu ile oluşur. Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlar, ileri yaş, kronik hastalıklar ve bazı tedaviler risk artırıcı etkenler arasındadır. Zona geçirmenin ardından nadiren komplikasyonlar gelişebilir; bunların başında sinir hasarına bağlı devam eden (postherpetik) ağrı gelir. Göz tutulumu, yüz sinirlerinin etkilenmesi veya bağışıklık yetersizliği durumları komplikasyon riski taşıyabilir.
Tanı çoğunlukla klinik muayene ile konur; gerektiğinde lezyon örneklerinin laboratuvar testleri (PCR gibi) destekleyici olabilir. İlk başvurular için Aile Hekimliği veya Dermatology and Venereal Diseases uygun ilk adımlar olabilir. Göz tutulumu belirtileri varsa Ophthalmology; sinir sistemi bulguları veya şiddetli nöropatik ağrı varsa Neurology değerlendirilebilir. Enfeksiyon Hastalıkları ve Clinical Microbiology bazı karmaşık vakalarda yönlendirme sağlayabilir. Aşağıdaki durumlarda acil servis veya uzman değerlendirmesi gerekebilir: görme bozukluğu, göz ağrısı, yüzün geniş alanında tutulum, yüksek ateş ve şuur değişikliği veya bağışıklık sistemi zayıflığına bağlı hızla yayılan döküntü. Bu tür acil belirtiler görüldüğünde sağlık kuruluşuna başvurun.
Merhaba ❤️
Şikayetini yaz
Saniyeler içinde cevaplayalım
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir. BETA
