Servikal radikülopati, servikal omurgadan çıkan sinir köklerinin basıya uğramasıyla gelişen bir durumdur. Genellikle boyun ağrısı, kola yayılan ağrı, uyuşma veya güçsüzlük gibi belirtilerle kendini gösterir. Bu sayfa, temel bilgiler, tanı yolları ve hangi uzmanlara başvurulacağı konusunda genel bilgi sağlar; kişisel tıbbi değerlendirme için sağlık kuruluşuna başvurun.
Belirtiler ve klinik bulgular
Servikal radikülopati en sık boyun bölgesinde başlayan ağrı ile birlikte kola yayılan tek taraflı ağrı şeklinde görülür. Yaygın bulgular arasında parestezi (uyuşma, karıncalanma), kas güçsüzlüğü, refleks değişiklikleri ve belirli hareketlerle artan ağrı yer alır. Hastaların şikayetleri sinirin etkilendiği seviyeye göre farklı dermatom ve myotom dağılımı gösterebilir. Semptomlar zaman zaman ataklar halinde olabilir veya kronikleşebilir.
Nedenler ve risk faktörleri
En sık nedenler arasında dejeneratif disk hastalığı, disk hernisi, foraminal daralma (sinir çıkış kanalının daralması) ve travma bulunur. Daha nadir nedenler tümörler, enfeksiyonlar veya inflamatuar süreçler olabilir. Risk faktörleri arasında ileri yaş, tekrarlayan boyun zorlanmaları, ağır yük kaldırma, sigara kullanımı ve bazı mesleki pozisyonlar sayılabilir.
Tanı süreci ve kullanılan tetkikler
Tanı genellikle detaylı öykü ve nörolojik muayene ile başlar; muayenede sinir kökü dağılımına uygun güç, duyusal ve refleks muayenesi yapılır. Görüntüleme yöntemleri tanıda yardımcıdır: manyetik rezonans görüntüleme (MR) yumuşak doku ve disk patolojilerini gösterir; bilgisayarlı tomografi (BT) özellikle kemik yerleşimli daralmaları değerlendirmek için kullanılır. Elektrofizyolojik testler (EMG/ENMG) sinir iletimini ve kas etkilenmesini değerlendirmede yararlıdır. Tanıda omuz kaynaklı ağrı, periferik nöropati veya servikal myelopati gibi diğer durumlar da göz önünde bulundurulur.
Yönetim, rehabilitasyon ve hangi uzmana başvurmalı
Tedavi planları bireysel değerlendirmeye göre belirlenir ve konservatif yaklaşımlar, rehabilitasyon ve bazı durumlarda girişimsel/cerrahi seçenekleri içerir. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanları; Nöroloji, Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirürji) ve Ortopedi uzmanları tanı ve yönetim süreçlerinde rol alır. Aile Hekimliği ilk değerlendirme ve yönlendirme için sık başvurulan bir noktadır. Ani başlayan şiddetli güçsüzlük, idrar veya dışkı kontrolünde bozulma, hızlı ilerleyen nörolojik kayıp gibi acil sinyal işaretleri varsa bir sağlık kuruluşunun acil servisine başvurulması gerekir.