Pelvik organ prolapsusu, pelvik bölgedeki organların (rahim, mesane, rektum veya vajinal duvarlar) normal konumundan aşağı doğru yer değiştirmesi durumudur. Bu sayfada prolapsusun ne olduğu, sık görülen belirtiler, risk faktörleri ve hangi uzmanlara başvurulabileceği hakkında genel bilgiler bulunur.
Pelvik organ prolapsusu nedir ve hangi türleri vardır?
Pelvik organ prolapsusu, pelvik taban kasları ve bağ dokusunun zayıflaması sonucu organların desteklerini kaybetmesiyle ortaya çıkar. Yaygın türler arasında sistosel (mesanenin vajinaya doğru torbalanması), rektosel (rektumun vajinaya doğru çıkıntı yapması), uterus prolapsusu (rahmin aşağı sarkması) ve enterocele (ince bağırsak veya peritonun vajinaya doğru çıkması) sayılabilir. Prolapsusun derecesi hafiften ileri olana kadar değişebilir ve klinik değerlendirme ile belirlenir.
Belirtiler ve günlük yaşam üzerine etkileri
En sık bildirilen yakınmalar dolgunluk veya basınç hissi, vajinada kitle veya sarkma hissi, bel ağrısı ve cinsel ilişki sırasında rahatsızlıktır. Ayrıca idrar yapma veya boşaltım alışkanlıklarında değişiklikler, zorlanma ile dışkılama sorunları ve sık idrar yolu enfeksiyonu şikayetleri olabilir. Bu şikayetler yaşam kalitesini düşürebilir; semptomların şiddeti prolapsusun tipi ve derecesine göre farklılık gösterir.
Risk faktörleri ve korunma yaklaşımları
Doğum (özellikle zor doğumlar), yüksek doğum sayısı, menopoz sonrası östrojen azalması, kronik kabızlık, uzun süreli öksürük, aşırı kilo ve genetik bağ dokusu zayıflığı prolapsus riskini artırır. Korunmaya yönelik genel yaklaşımlar arasında pelvik taban kas sağlığını destekleyen yaşam tarzı düzenlemeleri, kabızlığın önlenmesi ve ağır kaldırma gibi pelvik basıncı artıran etkinliklerden kaçınma sayılabilir. Bu öneriler kişiye özel değerlendirme yerine genel bilgilendirme amaçlıdır.
Ne zaman doktora başvurmalı ve hangi uzmanlara yönelinmeli?
Vajinal dolgunluk, dışarıya doğru çıkma hissi veya idrar/bağırsak fonksiyonlarında belirgin değişiklikler fark ederseniz kadın hastalıkları ve doğum (jinekoloji) uzmanına başvurabilirsiniz. Daha karmaşık vakalarda veya pelvik taban rehabilitasyonu gerektiren durumlarda ürojinekoloji ve fizyoterapi (pelvik taban fizyoterapisi) uzmanları rol oynar. Ani şiddetli ağrı, yüksek ateş, yoğun kanama veya kusma gibi acil belirtiler varsa derhal acil servise başvurulması gerekir.
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir.