Hematüri, idrarda kan varlığıdır ve mikroskobik ya da gözle görülür olabilir. Bu durumun nedenini araştırmak, hem geçici ve zararsız nedenleri hem de daha ciddi altında yatan durumları ayırt etmek için önemlidir. Aşağıda değerlendirme sürecinin temel yönleri, olası nedenler ve hangi durumlarda acil müdahale gerekebileceğine dair genel bilgiler yer almaktadır.
Hematüri; idrarda kırmızı kan hücrelerinin bulunmasıdır. Gözle görülebilen açık kırmızı veya kahverengi renk değişikliği “makroskopik (gözle görülen) hematüri” olarak adlandırılır. Laboratuvarda idrar incelemesi ile saptanan, gözle fark edilmeyen kan ise “mikroskopik hematüri”dir. Tekrarlayıcı veya sürekli hematüri ve geçici ataklar farklı değerlendirme gerektirir; bu sınıflama, hangi incelemelerin yapılacağına yol gösterir.
Hematürinin birçok nedeni olabilir. Üriner sistem enfeksiyonları, böbrek taşları, idrar yolları veya mesane travması, benign veya malign ürolojik lezyonlar, glomerüler (böbrek içi) hastalıklar ve sistemik kanama eğilimleri başlıca nedenler arasındadır. Ayrıca bazı ilaçlar, yoğun egzersiz sonrası geçici hematüri ve menstrüasyon gibi dışsal faktörler de idrarda kan saptanmasına yol açabilir.
Değerlendirme genellikle ayrıntılı öykü ve fizik muayene ile başlar; ardından idrar tahlili (dipstick ve mikroskopik inceleme), idrar kültürü, tam kan sayımı ve böbrek fonksiyon testleri istenebilir. Görüntüleme (idrar yolları ultrasonu, bilgisayarlı tomografi) ve gerekirse sistoskopi ile mesane değerlendirmesi ilerleyen aşamalarda gerekebilir. Hangi testlerin yapılacağı, şikâyetlerin özelliklerine ve risk faktörlerine göre hekimin kararına bağlıdır.
Aşağıdaki durumlar acil değerlendirme gerektirebilir: yoğun ve sürekli gözle görülen kanama, idrar yapamama ya da çok az yapma (anüri/oligüri), şiddetli bel veya karın ağrısı, bayılma belirtileri, hızlı nabız veya düşük tansiyon hissi, yüksek ateş eşlik eden ciddi enfeksiyon bulguları. Bu belirtilerden herhangi biri varsa acil servise başvurulması önerilir.
Hematüri nedenine yönelik kesin tanı konana dek takip önemlidir. İlk başvuruda Aile Hekimliği çoğu zaman yönlendirici olur; bulgulara göre Üroloji veya Nefroloji gibi uzmanlıklara sevk yapılır. Sigara kullanımı gibi bazı yaşam tarzı faktörleri mesane kanseri riskini artırdığından hekimle bu konuların konuşulması faydalıdır. Tedavi ve izlem kararları hastanın genel durumu ve tetkik sonuçlarına göre uzman tarafından planlanır.
Merhaba ❤️
Şikayetini yaz
Saniyeler içinde cevaplayalım
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir. BETA