Diyabetik retinopati, diyabetin gözün retina tabakasını etkileyen bir komplikasyonudur. Erken evrelerde belirti vermeyebilir; bu yüzden risk altındaki kişilerin düzenli olarak göz muayenesi yaptırması önemlidir. Aşağıda hastalığın nasıl izlenebileceği, hangi belirtilere dikkat edilmesi gerektiği ve hangi uzmanlara başvurulacağına dair özet bilgiler bulacaksınız.
Diyabetik retinopati nedir?
Retina, gözün arkasındaki ışığı algılayan doku katmanıdır. Uzun süreli yüksek kan şekeri damar duvarlarında hasara yol açarak retina damarlarında sızıntı, tıkanma veya yeni, kırılgan damarların oluşmasına neden olabilir. Bu değişiklikler görmede bulanıklık, koyu noktalar veya ilerleyen görme kaybına yol açabilir; erken tanı görme kaybı riskini azaltmada önem taşır.
Belirtiler ve acil durum işaretleri
Erken dönemde çoğu kişi belirti hissetmeyebilir. Yaygın belirtiler arasında görme bulanıklığı, renk algısında değişim, görüş alanında karanlık veya boşluklar (floaters) ve geceleri görmede azalma yer alır. Ani görme kaybı, artan ışık çakmaları veya ani görme değişiklikleri acil değerlendirme gerektirebilir; bu tür durumlarda en kısa sürede göz hekimine veya acil servise başvurulmalıdır.
Risk faktörleri ve önleme
Diyabet süresi, kan şekeri kontrolü, yüksek tansiyon ve kolesterol, sigara kullanımı ve hamilelik gibi durumlar retinopati riskini artırır. Riskleri azaltmak için kan şekeri ve kan basıncı kontrolü, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve sigaradan kaçınma gibi genel sağlıklı yaşam önlemleri önerilir. Bu önlemler tedavi yerine geçmez ancak komplikasyon riskini azaltmada yardımcı olabilir.
Tarama, tanı ve hangi uzmana gidilmeli
Diyabetik retinopati tanısı ancak göz muayenesi ile konur. Göz doktoru (oftalmolog), genellikle genişletilmiş göz dibi muayenesi, fotoğraf çekimi ve gerekirse optik koherens tomografi (OCT) gibi görüntüleme yöntemleriyle değerlendirme yapar. Diyabetli kişilerde düzenli göz muayenesi önerilir; muayene sıklığı bireysel risklere göre göz hekimi tarafından belirlenir. Göz bulgularının yönetimi için retina uzmanı ile iş birliği gerekebilir.