Demans; hafıza, düşünme, dil ve günlük yaşam yetilerinde ilerleyici bozulma ile seyreden bir sendromdur. Yaşla ilişkili bazı hafıza değişiklikleri normal kabul edilir; demans ise bu değişikliklerin günlük yaşamı etkileyecek düzeye gelmesidir. Aşağıda belirtiler, risk faktörleri, tanıya yönlendirme ve bakım konusunda genel bilgiler yer alır.
Demans, tek bir hastalık ismi değil; çeşitli nedenlerle ortaya çıkan bilişsel işlev bozukluklarının ortak adıdır. Genellikle hafıza, dikkat, dil, muhakeme ve yönelim gibi alanlarda azalma olur. Bazı türlerde kişilik ve davranış değişiklikleri, diğerlerinde ise daha belirgin hareket sorunları görülebilir. Seyir yavaş ilerleyebilir veya bazı durumlarda daha hızlı kötüleşme olabilir.
Erken dönemde sık gözlemlenen değişiklikler arasında yakın hafızada aksama (yeni bilgileri hatırlamada güçlük), aynı soruları tekrar sorma, yönelim kaybı, konuşma ve kelime bulma zorluğu, karar verme ve planlama güçlüğü ile davranış ya da ruh hâlinde değişiklikler yer alır. Bu değişiklikler kişinin daha önceki iş ve sosyal işlevlerini etkilemeye başladıysa profesyonel değerlendirme önerilir.
İleri yaş en önemli risk faktörüdür, ancak damar sağlığını etkileyen durumlar (yüksek tansiyon, diyabet, sigara, hareketsizlik) ve kafa travması gibi etkenler de rol oynayabilir. Bazı genetik faktörler belirli demans türleriyle ilişkilidir. Genel yaşam tarzı değişiklikleri (düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, sosyal etkileşim ve zihinsel etkinlik) bilişsel sağlık için fayda sağlayabilir; bireysel tavsiye için sağlık uzmanına başvurun.
Demans tanısı genellikle nörolojik muayene, nöropsikolojik testler, kan testleri ve gerektiğinde beyin görüntüleme yöntemlerinin birlikte kullanılmasıyla konur. Değerlendirme için nöroloji, geriatri veya psikiyatri uzmanlarıyla; ayrıca hafıza merkezleri ve nöropsikologlarla iletişime geçilebilir. Ani ve şiddetli zihinsel durum değişikliği, yüz/kol/bedende güçsüzlük, konuşma bozukluğu veya bilinç kaybı gibi acil belirtiler varsa acil servise başvurulmalıdır.
Merhaba ❤️
Şikayetini yaz
Saniyeler içinde cevaplayalım
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir. BETA
