Rahim ağzı lezyonu, servikal displazi olarak da adlandırılan durum; rahim ağzı hücrelerinde anormal değişiklikleri tanımlar. Çoğu kez belirti vermez ve tarama testleriyle saptanır. Aşağıda tanı, risk faktörleri, tarama yöntemleri ve hangi uzmanlıklara başvurulacağına ilişkin genel bilgiler yer almaktadır.
Nedir ve hangi faktörler etkiler?
Servikal displazi, serviks (rahim ağzı) yüzeyindeki hücrelerin normalden farklılaşmasıdır; hafif, orta veya ağır derecelerde olabilir. En sık ilişkilendirilen faktör HPV (insan papilloma virüsü) enfeksiyonudur. Erken cinsel aktivite, çok sayıda cinsel eş, bağışıklık sistemi baskılanması, sigara kullanımı ve bazı doğum kontrol yöntemleri gibi etkenler risk düzeyini etkileyebilir. Bu bilgiler genel risk değerlendirmesi içindir; kişiye özel değerlendirme için hekim görüşü önemlidir.
Belirtiler ve tarama
Çoğu rahim ağzı lezyonu uzun süre belirti vermez; bu nedenle düzenli tarama önemlidir. Pap smear (servikal smear) ve HPV testi taramada kullanılan temel yöntemlerdir. Belirti verebilen durumlarda aralıklı kanama, ilişki sonrası kanama veya normal dışı vajinal akıntı görülebilir, ancak bu yakınmaların kaynağı farklı nedenlere de bağlı olabilir.
Tanı süreci: hangi testler yapılır?
Tarama testlerinde anormallik saptandığında hekiminiz kolposkopi ile rahim ağzını detaylı inceleyebilir; gerekirse biyopsi alınır ve patoloji incelemesi yapılır. Histopatolojik değerlendirme displazinin derecesini belirler. Bu sürecin amacı risk düzeyini tespit edip uygun takip planını belirlemektir. Tanı ve izlem kararları uzmanlar tarafından değerlendirilir.
Hangi uzmanlıklara başvurmalısınız ve önleme
Servikal displazi nedeniyle başvurulacak birincil uzmanlık Kadın Hastalıkları ve Doğum (Jinekoloji)dur. Duruma göre Jinekolojik Onkoloji, Patoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlıkları ile iş birliği gerekebilir. Korunma açısından HPV aşısının önerildiği gruplar, düzenli tarama programlarına uyum, sigarayı bırakma ve güvenli cinsel davranışlar gibi önlemler genel olarak vurgulanır. Bu bilgiler genel yönlendirme amaçlıdır; hangi önlemin sizin için uygun olduğunu hekiminizle görüşün.
Acil durum işaretleri
Aşağıdaki belirtiler oluşursa acil sağlık hizmetlerine başvurun veya bir sağlık kuruluşuna hızlıca ulaşın: ani ve aşırı vajinal kanama, bayılma hissi veya bilincin kaybı, şiddetli karın ya da kasık ağrısı, yüksek ateş ve titreme. Bu uyarılar genel yönlendirmedir; acil durumlarda zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir.