Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dikkat sürdürmede güçlük, dürtüsellik ve bazen aşırı hareketlilikle kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. Hem çocuklarda hem yetişkinlerde hayatı etkileyebilir; belirtiler ve destek ihtiyaçları kişiden kişiye değişir.
DEHB, dikkat dağınıklığı, görevleri tamamlamada zorluk, unutkanlık, çabuk sıkılma, aceleci karar verme veya yerinde duramama gibi belirtilerle görülebilir. Bazı kişilerde baskın olarak dikkat eksikliği, bazılarında hiperaktivite-dürtüsellik ön plandadır. Belirtiler okul, iş ve sosyal ilişkilerde sorunlara yol açabilir; erken fark edilip uygun yönlendirme yapılması yaşam kalitesini artırır.
DEHB belirtileri çocuklukta genellikle okul performansı, evde uyum ve oyun davranışlarında dikkat çekici hale gelir. Ergenlikte dürtüsellik ve dikkat sorunları sürerken, yetişkinlerde belirtiler daha çok zaman yönetimi, organizasyon, iş performansı ve ilişki zorlukları şeklinde gözlenir. Eşlik eden kaygı veya uyku sorunları gibi durumlar tabloyu karmaşıklaştırabilir.
DEHB tanısı genellikle kapsamlı değerlendirme ile konur; klinik görüşme, gelişim öyküsü ve okul/iş yaşamına dair bilgiler değerlendirilir. Çocuklar ve ergenler için Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, yetişkinlerde Psikiyatri ve Nöropsikoloji alanları tanıda rol oynar. Aile hekimi veya pediatrist ilk yönlendirmeyi sağlayabilir. Değerlendirme sürecinde eğitimciler ve psikolojik testler bilgi verir; tek bir test tanı koymaz.
Günlük yaşamda planlama, görevleri küçük parçalara bölme, zaman yönetimi stratejileri, çevresel düzenlemeler ve okul/iş uyarlamaları sık başvurulan desteklerdir. Psikososyal müdahaleler, davranışsal terapi ve eğitim desteği davranışları yönetmeye yardımcı olabilir. Destekleri planlarken bireyin yaşına, gereksinimlerine ve eşlik eden zorluklara göre uzman yönlendirmesi önemlidir.
Ani ve belirgin davranış değişiklikleri, şiddet eğilimleri, intihar düşünceleri veya kendine zarar verme gibi durumlar acil müdahale gerektirebilir. Bu tür işaretler görülürse zaman kaybetmeden acil sağlık hizmetleriyle iletişime geçilmesi önemlidir. Herhangi bir acil durumda beklemek yerine profesyonel sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Merhaba ❤️
Şikayetini yaz
Saniyeler içinde cevaplayalım
Tanitedavi.com bir Boğaziçi Teknopark projesidir. BETA