Ruhsal çöküntü nasıl geçer?

Bazı belirtiler acil müdahale gerektirir. Eğer şu durumlardan herhangi biri varsa beklemeyin ve yerel acil servisi veya kriz hattını arayın:

• Kendinize zarar verme düşüncesi veya intihar planı/niyeti olması.
• Kontrol edilemeyen öfke, halüsinasyon veya gerçeklik algısında bozulma.
• Aşırı uyuşukluk, bilinç bulanıklığı veya kendinize bakamama (günlük kişisel bakımın yapılamaması).
• Ciddi fiziksel belirtiler, ağır madde kullanımı sonucu tehlike veya şiddetli kendini yaralama.

Bu tür acil durumlarda derhal acil yardım veya yerel kriz hizmetlerini arayın; bekleme veya evde kendi kendine çözüm denemek riskli olabilir.

Kısa vadede ve günlük yaşamda rahatlama sağlayabilecek, düşük riskli ve genel uygulamalardır. Bunlar kişiden kişiye farklı etki gösterebilir:

• Düzenli ve hafif-orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapmak (kısa yürüyüşler gibi).
• Uyku düzenine dikkat etmek; mümkünse sabit uyku-uyanma saatleri belirlemek.
• Dengeli beslenmeye özen göstermek ve susuz kalmamaya dikkat etmek.
• Güvendiğiniz kişilerle duygularınızı paylaşmak; sosyal destek aramak.
• Gevşeme, nefes egzersizleri veya kısa farkındalık çalışmalarını denemek.
• Gün içinde küçük, keyif veren etkinliklere zaman ayırmak ve rutin oluşturmak.

Bu öneriler destek amaçlıdır ve profesyonel değerlendimenin yerini almaz.

Belirtileriniz devam ediyor, kötüleşiyor veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa profesyonel değerlendirme yararlı olur. İlk değerlendirme için başvuru yolları şunlar olabilir:

• İlk temas için aile sağlığı merkezi veya aile hekimi ile görüşün; gerekirse sizi uzmana yönlendirebilirler.
• Ruhsal belirti ve işlev bozukluğu varsa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (Psikiyatri) uzmanına başvurma seçeneği.
• Psikolojik destek, terapi veya danışmanlık arıyorsanız klinik psikoloji/psikoterapi hizmetleri.
• Kriz dönemlerinde mobil kriz ekipleri veya 24 saat çalışan kriz hatları acil yönlendirme sağlar.

Hangi uzmana gideceğiniz konusunda karar verirken semptomların türü ve şiddeti belirleyicidir; aile hekiminiz yönlendirme konusunda yardımcı olabilir.

Bir sağlık profesyoneliyle görüşmeye gittiğinizde zamanınızı verimli kullanmak için aşağıdaki bilgileri not edebilirsiniz:

• Belirtilerin ne zaman başladığı ve hangi durumlarda arttığı.
• Günlük yaşam, iş veya ilişkiler üzerindeki etkileri.
• Uyku, iştah, enerji seviyelerindeki değişiklikler.
• Kendinize zarar verme düşüncesi veya benzer geçmiş davranışlar varsa bunu açıkça bildirme.
• Daha önce alınan hizmetler, terapi veya varsa önceki tıbbi tedavi öyküsü.
• Kullandığınız ilaçlar, kronik hastalıklar veya yaşam koşullarınız hakkında kısa bilgi.

Açık ve dürüst bilgi paylaşımı değerlendirmeyi kolaylaştırır; gizlilik ilkesine uygun olarak konuştuğunuz profesyonel durumunuz hakkında bilgi verir.