Karaciğer enzimlerimin yüksek çıkması ne anlama gelir?

Eğer aşağıdaki belirtilerden herhangi biri varsa, beklemeyin ve derhal acil servise veya sağlık profesyoneline başvurun.

• Ciltte veya göz akında belirgin sararma (sarılık)
• Şiddetli karın ağrısı, özellikle sağ üst karın bölgesinde
• Bilincin azalması, baş dönmesi veya kafa karışıklığı
• Ağızdan kan gelmesi veya dışkıda kan görülmesi
• Yüksek ateş ile birlikte kötüleşen durum veya dayanılamayan kusma

Bu uyarılar değerlendirme amaçlıdır; bu belirtilerden herhangi biri varsa acil tıbbi yardım alın.

Karaciğer enzimlerindeki yükselme, karaciğer hücrelerinde hasar, iltihaplanma veya kolestaz (safra akışında bozulma) ile ilişkili olabilir. Bu tek bir nedene bağlanamaz; genellikle klinik öykü, ilaç ve alkol kullanımı sorgulaması, eşlik eden semptomlar ve diğer kan testleri ile birlikte yorumlanır.

• Sık rastlanan olası nedenler: viral hepatitler, alkol kullanımı, bazı ilaçlar ve bitkisel takviler, non-alkolik yağlı karaciğer (NAFLD)
• Diğer nedenler: otoimmün karaciğer hastalıkları, safra yolları sorunları, metabolik veya genetik hastalıklar ve bazı enfeksiyonlar
• Bazen geçici ve kendiliğinden düzelebilen nedenler de olabilir; yine de altta yatan nedenin belirlenmesi önemlidir

Bu liste kapsamlı değildir; spesifik olasılıklar bireysel öykü ve test sonuçlarına göre değişir.

Doktorunuz öncelikle ayrıntılı bir öykü alır ve fizik muayene yapar. İleri değerlendirme gerekirse aşağıdaki testler istenebilir veya görüntüleme planlanabilir.

• İleri karaciğer kan testleri: ALT, AST, GGT, ALP ve bilirubin düzeylerinin değerlendirilmesi
• Viral hepatit serolojileri ve gerekirse immünolojik testler
• Karaciğer görüntülemesi: ultrasonografi sık kullanılan ilk görüntüleme yöntemidir
• Gerekirse ileri tetkikler: daha kapsamlı kan testleri, görüntüleme veya uzman konsültasyonu

Hangi testlerin gerektiği bireysel duruma göre değişir; sonuçlarınızın yorumlanması için doktorunuza başvurun.

İlk olarak aile hekiminizle görüşmek uygun olabilir. Gerekirse sizi gastroenteroloji veya enfeksiyon hastalıkları gibi bir uzmana yönlendirebilirler. Randevuya giderken hazırlamanız faydalı olacak bilgiler şunlardır:

• Son kan testlerinizin sonuçları (ALT, AST, GGT, ALP, bilirubin varsa)
• Kullandığınız reçeteli ilaçlar, reçetesiz ilaçlar ve bitkisel takviler
• Alkol tüketim sıklığı ve miktarı
• Var olan kronik hastalıklar, önceki hepatit öyküsü veya risk faktörleri
• Eğer varsa sarılık, karın ağrısı, aşırı yorgunluk, koyu idrar veya diğer belirtilerin başlangıç zamanı

Randevu sırasında doktor bu bilgileri ve muayene bulgularını değerlendirecek ve gerekli yönlendirmeyi yapacaktır.